સુપ્રીમ કોર્ટે શુક્રવારે નામદાર ઉમેદવારો સાથે જોડાયેલી અરજીને ફગાવી દીધી છે. અરજીમાં માંગ કરવામાં આવી હતી કે, ચૂંટણી લડતા ઉમેદવારોના મુદ્દાને પહોંચી વળવા માટે એક અસરકારક તંત્રની જરૂર છે અને આ અંગે ચૂંટણી પંચને નિર્દેશો આપવા જોઈએ. ચાલો આપણે જાણીએ કે નામદાર ઉમેદવારોને લઈને ભારતમાં કયા નિયમો છે.
સુપ્રીમ કોર્ટે શુક્રવારે નામદાર ઉમેદવારો સાથે જોડાયેલી અરજીને ફગાવી દીધી છે. અરજીમાં માંગ કરવામાં આવી છે કે, ચૂંટણી લડનારા ઉમેદવારોના મુદ્દાને હલ કરવા માટે એક અસરકારક મિકેનિઝમની જરૂર છે. આ દિશામાં આગળ પગલાં ભરવા માટે ચૂંટણી પંચને સૂચના આપવામાં આવે. નામદાર ઉમેદવારો તે છે જેમનું નામ બીજા ઉમેદવાર જેવું જ છે.
Patanjali misleading advertisement: સુપ્રીમ કોર્ટે બાબા રામદેવને હાજર રહેવામાંથી આપી છૂટ, ઉત્તરાખંડ સરકારને ઠપકો
અરજદારે દાવો કર્યો હતો કે હરીફ રાજકીય પક્ષો જાણી જોઈને નામના સાથે ઉમેદવારો ઉભા રાખે છે. તેના બદલામાં નામદાર ઉમેદવારને પૈસા, સામાન સહિત અનેક લાભ મળે છે. આવા કિસ્સામાં મતદારના મનમાં પણ મૂંઝવણ ઊભી થાય છે. અરજીમાં તેની સાથે વ્યવહાર કરવા માટે અસરકારક મિકેનિઝમની માંગ કરવામાં આવી છે. કંડક્ટ ઓફ ઇલેક્શન રૂલ્સ, 1961ના નિયમ 22(3)ને પણ ટાંકવામાં આવ્યો હતો. આવો સમગ્ર મામલો સમજીએ.
Uddhav Thackeray: મને માફ કરશો… ઉદ્ધવ ઠાકરેએ જનતાની સામે આવું કેમ કહ્યું?
જો બે ઉમેદવારોનું નામ એક જ હોય તો નિયમ શું કહે છે?
અરજદાર સાબુ સ્ટીફન વતી વકીલ વી.કે.બીજુ કોર્ટમાં હાજર થયા હતા. અરજીમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે, હાઈપ્રોફાઈલ બેઠકો પર આવા જ નામો ધરાવતા અન્ય એક ઉમેદવારને ઉતારવાથી મતદારોના મનમાં મૂંઝવણ ઊભી થાય છે. એક જ નામના કારણે લોકો ખોટા ઉમેદવારને મત આપે છે અને સાચા ઉમેદવારને નુકસાન થાય છે. બીજુએ કંડક્ટ ઓફ ઇલેક્શન રૂલ્સ, 1961ના નિયમ 22(3)ને ટાંકીને આ મુદ્દાને “ખૂબ જ ગંભીર” ગણાવ્યો હતો. હવે આ નિયમ શું કહે છે તે સમજીએ. કંડક્ટ ઓફ ઇલેક્શન રૂલ્સ, 1961ની કલમ 22માં બેલેટ પેપરની વાત કરવામાં આવી છે.
આપ-કોંગ્રેસે ભાજપને ઘેરવા રણનીતિ તૈયાર કરી, સંકલન સમિતિની બેઠકમાં લેવાયો નિર્ણય
કલમ 22(2)માં કહેવામાં આવ્યું છે કે, ઉમેદવારોના નામ (બેલેટ પેપર પર) તે ક્રમમાં લખવામાં આવશે જેમાં તેઓ ચૂંટણી લડનારા ઉમેદવારોની યાદીમાં હાજર રહેશે. કલમ 22(3)માં જણાવાયું છે કે જો બે કે તેથી વધુ ઉમેદવારોનું નામ એક સરખું હોય તો તેમને તેમના વ્યવસાય કે રહેઠાણ સિવાય અન્ય કોઈ પણ રીતે અલગ તારવવામાં આવશે. કન્ડક્ટ ઓફ ઇલેક્શન રૂલ્સ, 1961નો નિયમ 30(3) પણ આ જ વાત કહે છે.
લોકસભા ચૂંટણી 2024માં જ નામદાર ઉમેદવારનો મામલો સામે આવ્યો
અરજદારે નામદાર ઉમેદવારોને લઈને લોકસભા ચૂંટણી 2024નું ઉદાહરણ આપ્યું છે.આ વર્ષે તમિલનાડુની એક લોકસભા સીટ પર પાંચ પન્નીરસેલ્વમ ચૂંટણી લડી રહ્યા છે.વાસ્તવમાં તમિલનાડુના પૂર્વ મુખ્યમંત્રી ઓ પન્નીરસેલ્વમ (ઓપીએસ) રામનાથપુરમ સીટ પરથી અપક્ષ ઉમેદવાર તરીકે લોકસભા ચૂંટણી લડી રહ્યા છે. તે બેઠક પર સમાન નામો ધરાવતા વધુ ચાર વ્યક્તિઓ ચૂંટણી લડી રહ્યા છે. અહેવાલો અનુસાર રામનાથપુરમ બેઠક માટે પૂર્વ મુખ્યમંત્રી ઓ પન્નીરસેલ્વમ ઉપરાંત ઓચાપ્પન પન્નીરસેલ્વમ, ઓય્યા થેવર પન્નીરસેલ્વમ, ઓચા થેવર પન્નીરસેલ્વમ અને ઓયરામ પન્નીરસેલ્વમે ઉમેદવારી નોંધાવી છે.
સુપ્રીમ કોર્ટે ઉમેદવારોના નામ પર શું ચુકાદો આપ્યો?
જસ્ટિસ બી.આર. આ અરજી મુખ્ય ન્યાયાધીશ એ.કે.ગવઈ, સતીશચંદ્ર શર્મા અને સંદીપ મહેતાની બનેલી ત્રણ જજોની ખંડપીઠ સમક્ષ મૂકવામાં આવી હતી. જો કોઈનું નામ રાહુલ ગાંધી અથવા લાલુ યાદવ છે, તો તેમને ચૂંટણી લડવાથી કેવી રીતે રોકી શકાય? ખંડપીઠે અરજદારને પૂછ્યું હતું કે, જો કોઇના માતા-પિતાએ બીજા કોઇની જેમ જ નામ આપ્યું છે, તો શું તે તેમના ચૂંટણી લડવાના અધિકારમાં અવરોધ બની શકે છે? આ પછી, વકીલે આ અરજી પાછી ખેંચવા માટે બેંચ પાસે પરવાનગી માંગી હતી અને ખંડપીઠે તેને મંજૂરી આપી હતી.
Author: Sanatan News Gujarat
કલમ ધારદાર, ખબર ની આર પાર
